Son yıllarda, makine kullanılabilirliği ve genel verimlilik taleplerinin artması nedeniyle durum izleme ve öngörücü bakım uygulamaları önemli ölçüde yaygınlaşmaktadır. Büyük veri, akıllı algoritmalar, bulut ve kablosuz gibi teknolojik gelişmeler pazara girerek otomatik analiz olanaklarını artırmakta ve izleme ve analiz sürecini yeniden şekillendirme fırsatları yaratmaktadır.
Endüstriyel bulut
Durum tabanlı bakım (CBM) veya kestirimci bakım, bulut tabanlı sistemlerin merkezinde yer alır. Bu sistemler, belirli makine ve süreçler için tanımlanan modellere/algoritmalara dayalı veri analizi ve yorumlaması sunar. Sistem tarafından tespit edilen sapmalar, bakım önerilerine yol açacaktır. Bu tür sistemler şirketlerin reaktif bakımdan proaktif bakıma geçmesini sağlar. Bakım, gerçek arızalar meydana gelmeden önce gerçekleştirilebilir.
Kestirimci bakım
Kestirimci bakım veya CBM’nin bulut tabanlı sistemlere bağlı olmadığını anlamak önemlidir. Bu çözümleri sunan birçok şirket, kestirimci bakımı yeni bir kavram olarak pazarlamaktadır. Durum böyle değildir; mevcut durum (titreşim) izleme sistemleri, endüstriyel pazarda on yıllardır mevcuttur. Kestirimci bakım stratejileri, (çevrimiçi) durum izleme sistemlerinin kullanılmaya başlanmasından bu yana uygulanabilir durumdadır. Bu sistemlerin sağladığı veriler, titreşim davranışını izlemek ve titreşim eğilimlerini belirlemek için kullanılabilir ve kestirimci bakım amacıyla da değerlendirilebilir. Ayrıca, otomatik analizi destekleyen sistemlerin mutlaka bulut tabanlı olması gerekmez.
Neden otomatik analiz kullanılmalı?
Şirketler, giderek azalan uzmanlık derecesiyle mücadele etmektedir. Bu durum büyük ölçüde emekli olan uzmanların ve genç uzmanların ya da ilgili eğitimi almış kişilerin azlığının bir sonucudur. Bu uzmanlık eksikliği, uzmanlığın temelde bir sisteme aktarıldığı otomatik analiz sağlayan bir sistem uygulanarak çözülebilir. Bu sistem, titreşim verilerini analiz etmek ve yorumlamak için modeller/algoritmalar kullanır ve sonuçta belirli bakım önerileri ortaya çıkar.
Dönen makinelerde titreşim analizi ve yorumlarının otomatikleştirilmesiyle, bu işi yürütmek için daha az yerel mühendise ihtiyaç duyulur. Azalan sayıda yetkin titreşim uzmanı ile mücadele eden şirketler için otomatik bir sisteme geçiş kaçınılmaz olabilir.
Talep üzerine uzmanlık
Bize göre bu gelişmelerin ana fırsatı, durum izlemenin verimliliğini ve etkinliğini artırmaktır. Yerel uzmanlığa ihtiyaç duymadan ilk basamak analizi sağlamak için otomatik veri işlemeyi kullanmak oyunun kurallarını değiştirebilir. Kablosuz sensörler ve bağlantılı izleme sistemleri, izleme sistemleri için altyapı etkisini ve ilk yatırımları azaltabilir. Paylaşılan veriler otomatik analiz için algoritmaları geliştirebilir ve uzaktan destek için fırsatlar sunar. Bu teknolojiler durum izleme sistemlerinin ve yapılarının genel etkinliğini ve değerini artırır ve hizmet modellerini talep üzerine uzmanlığa dönüştürür.
Dikkate Alınması Gerekenler
Bu yeni teknolojilerin sunduğu fırsatlara rağmen, doğru değerlendirmelerin yapılması gerekiyor.
"Analiz ve karar verme süreçleri otomatik sistemlere ve uzaktaki uzmanlara devredildikçe, yerel mühendisler makinelerle daha az ilgilenir hale gelecek."
1. Veri doğrulama
Girdiler, yalnızca bu girdiler tarafından sağlanan bilgilere dayandıklarından, herhangi bir otomatik veya uzaktan analiz için kilit öneme sahiptir. Bu nedenle veri girişi aşağıdakiler de dahil olmak üzere doğrulanmalıdır:
- Uygulama için doğru sensörün seçilmesi
- Sensör kalibrasyonu
- Sinyal gürültü oranı
Ayrıca verilerin doğruluğu da teyit edilmelidir. Çalışan bir kestirimci bakım yapısına ulaşmak için sunulan verilerin ilgili ve doğru olması gerekir. Düşük doğruluktaki veriler izleme için kullanılamaz. Veri doğruluğu ışığında, ortamdaki değişiklikler, istisnai süreç koşulları veya insan hatası gibi (istisnai) çevresel etkilerin üstesinden gelmek çok zordur. Örneğin, başka bir makinenin neden olduğu titreşim (çapraz titreşim), otomatik sistemi yanlış alarm üretmesi için tetikleyebilir.
2. Lojistik ve bakım
İlgili verileri toplamak için ölçüm ve veri akışı garanti altına alınmalıdır. Uygun bakım ve lojistik yerinde olmalı ve şunları içermelidir:
- Sensörlerin çapraz kablolanmasının önlenmesi
- Sensörlerin yanlış yerleştirilmesinin/konumlandırılmasının önlenmesi
- İlgili veri toplama aralığı
- Yedek sensörlerin mevcudiyeti
- Sensör batarya yönetimi ve değiştirme stratejisi
- İstikrarlı, güvenli ve güvenilir ağ bağlantıları
3. Yerel uzmanlık
Analiz ve karar verme süreçleri otomatik sistemlere ve uzaktaki uzmanlara devredildikçe, yerel mühendisler makinelerle daha az ilgilenir hale gelecektir. Sonuç olarak, analiz ve destek için dış uzmanlara artan bir bağımlılık ortaya çıkacaktır.
4. Güvenlik ve gizlilik
Sensörlerin ve izleme donanımının internete bağlanmasıyla siber güvenlik bir risk haline gelir ve ISO 27001 gibi verilerin depolanması ve işlenmesine ilişkin yeni kılavuzlar geçerli hale gelir. Güvenlik açıkları ve düzenlemeler, bağlantılı bir sistemin uygulanmasının karmaşıklığını artırır.
